Çocuklarda Sorumluluk Neden Önemli?

Sorumluluk; bireyin başkalarının haklarına saygı göstermesi ve kendi davranışlarının sonuçlarına sahip çıkması demektir. Çocuk erken çocukluk yıllarından başlayarak, yaşına, cinsiyetine ve gelişim düzeyine uygun görevler verilmesiyle gelişmeye başlar. Örneğin; çocuğumuz çamaşır işlerinde bize yardımcı olmak istiyorsa, ona, yardım etmesi için olanak vermeliyiz; çünkü böylece işbirliği alışkanlığını kazanacak ve sorumluluk duygusu gelişecektir.

::

Sorumluluk kazandırmanın en uygun olduğu belli bir yaş yoktur, ama çocuğun kendi başına bir iş yapmaya istekli ve hazır olduğu zamanlar vardır. Bu zamanlarda onun isteğini pekiştirirseniz, onda bu duygunun yerleşmesini sağlarsınız. Bu süreçte size yardımcı olabilecek bazı öneriler;

—Çocuğunuzun gelişen bazı ilgi ve yeteneklerini izleyiniz.

—Çocuğunuzla gurur duyduğunuzu başkalarının yanında da söyleyiniz.

—Çocuğunuzun, bir şeyi doğru yapmadığı zaman ortaya çıkan doğal sonuçlara katlanmasına izinveriniz.

Sorumluluğu öğrenmek de diğer beceriler gibidir, çocuk ne kadar çok denerse bu konuda o kadar başarılı olur. Bunun için öncelikle evde bazı sorumluluklara sahip olması gerekir ki, okuldaki sorumluluklarını da üstlenebilsin.

Okul çağındaki çocuklar, oyun oynamayı dengelemekle ve sorumludur. Demokratik bir ortam yerine diktatörce eğilimlerin olduğu aileler, sorumluluğu öğretmekte zorlanır. Çünkü anne babanın hâkimiyeti o kadar fazladır ki, çocuğun bir şeyden sorumlu olmasına fırsat kalmaz. Aynı şekilde her şeyin serbest bırakıldığı ailelerde sorumluluğu öğretemez. En işe yarar ortam ebeveynlerin lider konuda olduğu ancak ev işi ve benzeri alanlarda sorumluluğu paylaşma çabası gösterdiği demokratik ailelerdir. Çocuğumuzun sorumluluk kazanmaya başladığını anlayabilmek için bu üç alanda davranış sergilemesi gerekmektedir.

-Kurallara uymak

-Sağduyu kullanmak

-Başkalarına ve onların sahip olduklarına karşı saygı ve özen göstermek

ÖNERİLER

1.Çocuğunuz için yaşına uygun sorumluluklar listesi hazırlayınız ve uygulayınız.

2.Çocuğunuzun seçim yapmasına izin veriniz.

3.Onun adına düşünmeyiniz ve onun adına iş yapmayınız.

4.Kırıp dökmesine izin veriniz.

5.Ona yardım edeyim derken sorumluluklarının gelişmesine engel olmayınız.

6.Çocuğunuzun size çok bağımlı olduğunu düşünüyorsanız bunu desteklemeyiniz ve koruyuculuktan vazgeçiniz.

7.Hiçbir zaman çocuğunuzun sizin kadar sorumlu olmasını beklemeyiniz.

Çocukların 2-3 Yaşlarında Alabilecekleri Sorumluluklar

◦Tek başına uyumak,

◦Yardımla giyinmek ve soyunmak,

◦Kirli kıyafetlerini sepete atmak,

◦Kıyafet seçimi, hazırlanacak yemek, gezmeye gidilecek yer gibi konularda karar sürecine katılmak,

◦Oyuncaklarını toplamak,

◦Kitap, dergi ve gazeteleri yerine kaldırmak,

◦TV, radyo gibi basit elektronik eşyaları açıp kapamak,

◦Alçak raflara hafif ve kırılmayacak malzemeleri yerleştirmek,

◦Yemek masasına peçete ve kırılmayacak malzemeleri koymak…

3-4 Yaşlarında Alabilecekleri Sorumluluklar

◦Masada bağımsız yemeğini yemek,

◦Diş fırçalamak,

◦El – yüz temizliğini yapabilmek,

◦Ayakkabılarını giymek,

◦Oyuncaklarını korumak,

◦Alışveriş dönüşü malzemelerin yerleştirilmesine yardımcı olmak,

◦Arabayı yıkamaya yardım etmek,

◦Varsa evdeki hayvanları beslemek…

4-5 Yaşlarında Alabilecekleri Sorumluluklar

◦Yemeğini bağımsız yemek,

◦Dağınık görünen yerleri toplamak,

◦Evden ya da okuldan çıkarken çantasını almak,

◦Döktüklerini ya da dökülenleri toplamak,

◦Bardağa su koyup içmek,

◦Toz alma gibi basit ev işlerine yardım etmek,

5-6 Yaşlarında Alabilecekleri Sorumluluklar

◦Saçlarını taramak,

◦Masanın hazırlanmasına yardım etmek,

◦Basit yiyeceklerin hazırlanmasına yardım etmek,

◦Telefona gerektiği şekilde cevap vermek,

◦Yemeğini yedikten sonra tabağını kaldırmak,

◦Üzerinden çıkardığı giyecekleri katlamak,

◦Çiçekleri sulamak,

◦Evden çıkarken muslukları ve ışıkları kontrol etmek…

NE YAPMALISINIZ?

1)Düzen kutusu oluşturabilirsiniz: Çocuğunuzun etrafa bıraktığı eşya ve oyuncakları bir kutuda biriktirin. Hafta sonu bunu çocuğunuza verin, belirttiğiniz sürede birlikte yerleştirebilirsiniz.

2)Temizlik ve düzenle ilgili kurallar koyabilirsiniz: Örneğin, yeni bir oyuncakla oynamak için öbür oynadığın oyuncağı kaldırmalısın, kirli çamaşırlarını çamaşır sepetine koymalısın, gibi.

3)Yapmadıkları yerine yaptıklarını vurgulayın.: Örneğin:” Yatağını toplaman güzel bir davranış, yerdeki kağıtlarını da çöpe attığın zaman odan daha da güzel olacak.”

4)Çocuğunuzun davranışlarını kişiliğinden ayrı olarak ele alın: Çocuğunuzun yerine getirmediği şeylerin onu sevmenize engel olmayacağını bilmeye ihtiyacı vardır.” Seni çok seviyorum, ama etrafı dağıtman hoşuma gitmiyor” derken onun davranışının sizi rahatsız ettiğini, fakat bunun onu sevmenize engel olmadığını vurgulamış olursunuz.

5)Onu ödüllendirin: Örneğin; işlerini bitirdiğinde bahçeye çıkıp, oynayabilirsin.” gibi.

Nar Anaokulu Tecrübesiyle

Bilgi Paylaşımı

Doğal Felaketler - Çocuk ve Ölüm Konuları

İster radyoyu açın, ister televizyon izleyin, ister gazete açın: Her şey son birkaç gündeki yangın

Devamı

Çocuklarda Sorumluluk Neden Önemli?

Sorum

Devamı

Oyun ve Çocuk

Çocuk gelişimi

Devamı